Κύριο άρθρο στο περιοδικό Χωριάτικοι Αντίλαλοι, τεύχος 186, Οκτώβριος-Νοέμβριος -Δεκέμβριος 2024
Ακούσαμε από τον ίδιο τον πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης να λέει ότι το νερό από τη λίμνη των Κρεμαστών θα είναι η οριστική λύση για τη λειψυδρία στην Αθήνα. Πρόσφατα, ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ ανέφερε ότι σε πρώτη φάση, θα προχωρήσει η σύνδεση του Εύηνου με τον Κρικελλοπόταμο και τον Καρπενησιώτη, έργα συνολικού προϋπολογισμού 365 εκατ. ευρώ. Σε δεύτερη φάση θα προχωρήσει η μεταφορά νερού από τη λίμνη των Κρεμαστών, ένα έργο ύψους 170 εκατ. ευρώ. Επίσης ανέφερε ότι το κόστος θα είναι μόνο 0,15 ευρώ ανά κυβικό, και για λόγους σύγκρισης είπε ότι το νερό των αφαλατώσεων κοστίζει από 85 λεπτά έως 1,15 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Στόχος είναι το έργο να αρχίσει το 2025 και να έχει ολοκληρωθεί εντός 2 ετών.
Πως να αισθανόμαστε εμείς οι Ευρυτάνες που το νερό των ποταμιών μας θα ξεδιψάσει την Αθήνα, και πολλοί από εμάς, που μένουμε στην περιφέρεια της Αττικής, θα πίνουμε νερό από τον τόπο μας; Για μία ακόμα φορά ο ξεχασμένος, εγκαταλειμμένος και περιφρονημένος νομός μας θα προσφέρει στη χώρα μας. Ακόμα και αν εξαρτιόταν από δική μας απόφαση να πάει το νερό στην Αθήνα, εμείς θα λέγαμε ναι. Εκεί ζει ο μισός πληθυσμός της χώρας και το νερό θα είναι από το περίσσευμά μας. Ο Θεός απλόχερα μας έδωσε βουνά και ποτάμια.
Πόσο δίκαιο όμως είναι ο τόπος μας να μην ωφεληθεί από αυτό το μεγάλης σημασίας έργο και πόσο άδικο οι επιπτώσεις του να επιβαρύνουν τα χωριά μας.
Το 1966 ολοκληρώθηκε το φράγμα των Κρεμαστών και πολλοί οικισμοί πνίγηκαν στα νερά του και χάθηκε το «πεδινό» τμήμα της Ευρυτανίας. Μπορεί να δόθηκαν αποζημιώσεις στους κατοίκους των χωριών, που αναγκάστηκαν να φύγουν από τα σπίτια τους και από το νομό μας οι περισσότεροι, με αποτέλεσμα ο τόπος μας να ερημώσει. Η συμβολή του φράγματος στη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας μας μεγάλη, αλλά στο χωριό μου τα Ψιανά, μόλις το 1991 ήρθε το ηλεκτρικό ρεύμα από τη ΔΕΗ και ας πηγαίνουν τα νερά μας στη λίμνη. Το ίδιο συνέβη και με πολλά ακόμα χωριά. Ανταποδοτικά οφέλη μηδέν, οι επιπτώσεις στο νομό μας μεγάλες! Στις μνήμες των Ευρυτάνων ο ισχυρός σεισμός του 1966 οφείλεται στη λίμνη των Κρεμαστών και είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες ζημιές αλλά και θύμα. Σε μερικές αυλές σπιτιών υπάρχουν ακόμα οι παράγκες που μας έδωσαν τότε ως προσωρινή λύση αλλά «ξέχασε» το κράτος να μας δώσει και στεγαστικό δάνειο σεισμοπλήκτων. Σήμερα, με «θράσος» μας λέει ότι είναι αυθαίρετη η παράγκα!
Μπορεί να μοιάζει υπερβολικός αλλά δεν απέχει πολύ από τη πραγματικότητα ο ισχυρισμός ότι η ερήμωση της Ευρυτανίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στις επιπτώσεις της λίμνης των Κρεμαστών. Τώρα όμως η Ευρυτανία δικαιούται και πρέπει να «πάρει» ανταλλάγματα για τη διάθεση του νερού από τα ποτάμια της στην Αθήνα. Πρέπει τα μεγάλα έργα της μεταφοράς του νερού να γίνουν μοχλός ανάπτυξης για τη περιοχή μας. Το παρακάτω παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό.
Όταν το 1971 η ΔΕΗ ήθελε να κάνει μελέτη για φράγμα στο Κρικελλοπόταμο στην ευρύτερη περιοχή του Αγίου Γεωργίου του οικισμού Κομματέϊκα Ψιανών, διάνοιξε δρόμο που έφτασε κοντά στα Ψιανά και έδωσε την ευκαιρία στους κατοίκους με έρανο να πάνε το δρόμο μέχρι το χωριό. Διαφορετικά, ίσως και σήμερα το χωριό να μην είχε δρόμο! Μπορεί αυτός ο δρόμος να ήταν κατασκευασμένος για τις ανάγκες της ΔΕΗ και να μη περνούσε εύκολα αυτοκίνητο, αλλά ήταν δρόμος. Ωφελήθηκε το χωριό και θα μπορούσε να ωφεληθεί περισσότερο αν η ΔΕΗ είχε στο πρόγραμμα της να κατασκευάσει δρόμο χρήσιμο και για τους κατοίκους. Δηλαδή να σκεφτεί, αφού σκάβω τα βουνά τους και χαλάω τα υπάρχοντα μονοπάτια, πρέπει να αποκαταστήσω την επικοινωνία των κατοίκων προσφέροντας ένα βατό αυτοκινητόδρομο. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και τώρα. Να γίνουν τα απαιτούμενα έργα μόνο για το σκοπό της μεταφοράς του νερού, με το λιγότερο κόστος και με τις επιπτώσεις τους αφημένες στα χωριά μας.
Πρέπει, λοιπόν, παράλληλα με τη μελέτη σύνδεσης του Κρικελλοποτάμου και του Καρπενησιώτη με το φράγμα του Εύηνου, να καταρτισθεί ένα Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα (ΤΑΠ), που θα προβλέπει τα απαραίτητα εκείνα έργα και υποδομές, ώστε η περιοχή μας να αναπτυχθεί στηριζόμενη στα έργα της ΕΥΔΑΠ. Το ίδιο το έργο που θα κατασκευασθεί για τη σύνδεση του Κρικελλοπόταμου, μαζί με το φαράγγι του Πανταβρέχει αλλά και τις άλλες σπάνιες ομορφιές του, μπορεί να οδηγήσει την αξιοποίηση του ποταμού σε υψηλό επίπεδο. Υπάρχουν εγκαταλειμμένοι μύλοι, νεροτριβές, γεφύρια, μονοπάτια που μπορούν να αναδειχτούν αν η ΕΥΔΑΜ δεν φτιάξει «καρόδρομους» για τις ανάγκες των έργων της καταστρέφοντας ίσως και υπάρχουσες υποδομές, αλλά με σχέδιο ανάπτυξης της περιοχής προχωρήσει τα έργα της. Πρέπει η Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας και οι Δήμοι Καρπενησίου και Αγράφων να ζητήσουν, ή, να απαιτήσουν, την κατάρτιση ενός τέτοιου προγράμματος. Η μεταφορά του νερού στην Αθήνα θα μπορούσε να είναι ένα μέρος του προγράμματος αυτού. Να κατασκευασθούν υποδομές, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και η αξιοποίηση του Κρεκελλοποτάμου και του φαραγγιού ΠΑΝΤΑΒΡΕΧΕΙ να προκύψει από εκεί «που δεν το περιμέναμε». Το ίδιο για το Καρπενησιώτη και τα χωριά του, το ίδιο για τη λίμνη Κρεμαστών. Για το καλό της περιοχής μας, για το καλό της Ευρυτανίας.
